نگاهی به Plextor؛ از پیشتازی در درایوهای نوری تا رقابت در دنیای SSD
در دنیای سختافزار، برخی برندها به واسطه کیفیت بالا و نوآوری در تولید، نامی ماندگار در ذهن کاربران حرفهای و علاقهمندان به تکنولوژی به جا گذاشتهاند. یکی از این نامها، Plextor است. برندی که در دهه ۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ میلادی، بهعنوان یکی از برترین تولیدکنندگان درایوهای نوری شناخته میشد و محصولاتش در میان حرفهایها، گیمرها و حتی مراکز آرشیو و نشر داده محبوبیت داشت. اما با تغییر مسیر بازار و افول درایوهای نوری، Plextor نیز قدم در مسیر تازهای گذاشت و با ورود به دنیای حافظههای SSD تلاش کرد جایگاه خود را در عرصه ذخیرهسازی دیجیتال حفظ کند. در این مقاله، ضمن مروری بر تاریخچه فعالیت Plextor، به معرفی محصولات شاخص این برند در حوزه درایوهای نوری و SSD پرداخته و شرایط کنونی و چالشهای پیشروی این برند را در بازار امروزی بررسی خواهیم کرد.
دوران طلایی درایوهای نوری
Plextor فعالیت خود را در دهه ۱۹۸۰ میلادی آغاز کرد و از همان ابتدا تمرکز ویژهای بر تولید تجهیزات ذخیرهسازی باکیفیت داشت. نقطه عطف این برند در دهه ۹۰ میلادی و اوایل ۲۰۰۰ بود؛ زمانی که بازار درایوهای نوری در اوج تقاضا قرار داشت و Plextor با تولید محصولاتی دقیق، پرسرعت و بادوام در رده CD-ROM, CD-RW و DVD-RW به شهرت جهانی رسید. مدلهایی مانند Plextor PX-716A و PX-760A جزو محبوبترین DVD Writerهای حرفهای دنیا محسوب میشدند و بهویژه در میان کاربران حرفهای، ادیتورهای ویدئو، و آرشیوکنندگان اطلاعات، جایگاه ویژهای داشتند. این درایوها به خاطر قابلیت نوشتن بدون خطا، دوام مکانیکی بالا و نرمافزارهای پیشرفتهای مانند PlexTools از سایر رقبا متمایز بودند. Plextor در این دوران، حتی وارد بازار درایوهای Blu-ray نیز شد و محصولاتی مانند PX-B940SA را معرفی کرد که در میان معدود گزینههای حرفهای آن زمان قرار داشت.
ورود به بازار SSD
با کاهش تقاضا برای درایوهای نوری و رشد فناوری حافظههای فلش، Plextor در سال ۲۰۱۱ تصمیم به ورود به بازار SSD گرفت. نخستین SSDهای این برند در قالب رابط SATA III و با نام M2S عرضه شدند. این محصولات با بهرهگیری از تراشههای NAND MLC و کنترلرهای Marvell، توانستند در همان ابتدای کار، توجه کاربران حرفهای را جلب کنند.
در ادامه، Plextor سری M3 Pro و M5 Pro را معرفی کرد که در تستهای مختلف کارایی، به دلیل سرعت بالا، پایداری در انتقال اطلاعات و مقاومت در برابر افت کارایی طولانیمدت در صدر جدولهای مقایسه قرار گرفتند.
یکی از نقاط قوت SSDهای Plextor، استفاده از فناوری اختصاصی True Speed بود که به کمک آن، کارایی SSD حتی در شرایط پر شدن ظرفیت حافظه نیز حفظ میشد و برخلاف برخی رقبا، افت سرعت قابلتوجهی در کارکرد درازمدت دیده نمیشد.
توسعه در حوزه SSDهای NVMe
با گسترش استفاده از رابط PCIe NVMe، Plextor نیز به این حوزه وارد شد. سری M8Se نخستین SSDهای NVMe این برند بودند که در قالب M.2 و کارت PCIe به بازار عرضه شدند.
در ادامه سری M9Pe و M10P بهعنوان SSDهای حرفهای نسل جدید با رابط PCIe Gen3 x4 و Gen4 x4 معرفی شدند که در رده سرعتهای بالای ۳۰۰۰ تا ۷۰۰۰ مگابایت بر ثانیه قرار داشتند.
SSDهای NVMe Plextor به لطف کنترلرهای قدرتمند Marvell و Kioxia NAND، عملکرد قابلقبولی را در مقایسه با رقبای مطرحی چون Samsung، WD و Crucial ارائه میدادند. در عین حال، Plextor همواره بر دوام و عمر نوشتن بالا (TBW) تأکید داشت و محصولات این برند در تستهای تحمل نوشتن، معمولاً فراتر از ظرفیت اسمی خود عمل میکردند.
نرمافزارهای اختصاصی و خدمات جانبی
یکی از نقاط تمایز Plextor در بازار SSD، ارائه نرمافزار PlexTool بود. این ابزار به کاربران امکان میداد تا:
- وضعیت سلامت SSD را بررسی کنند.
- فریمویر درایو را بهروزرسانی نمایند.
- عملیات Secure Erase را انجام دهند.
- و قابلیتهایی چون RAM Cache و Drive Optimization را فعال کنند.
این نرمافزار در کنار تکنولوژی True Protect که وظیفه حفاظت از دادهها در برابر خطاهای احتمالی در زمان انتقال و ذخیرهسازی را بر عهده داشت، از Plextor یک برند محبوب در میان کاربران حرفهای ساخته بود.
افول تدریجی و وضعیت کنونی
با وجود کیفیت بالای محصولات، Plextor در سالهای اخیر با چالشهایی روبهرو شد.
در سال ۲۰۱۹ شرکت Lite-On Technology که مالک Plextor بود، بخش SSD مصرفی خود را به Kioxia (توشیبا مموری سابق) واگذار کرد. این تصمیم باعث شد فعالیت تجاری Plextor در بازار جهانی کمرنگتر شود و بیشتر به بازارهای آسیایی محدود گردد.
در حال حاضر Plextor همچنان به تولید SSD در رده SATA و NVMe ادامه میدهد، اما عمدتاً در بازارهای چین، تایوان و هنگکنگ و در بخش صنعتی و سازمانی فعال است. درایوهای نوری این برند نیز سالهاست متوقف شدهاند.
جمعبندی
Plextor بدون تردید یکی از برندهای خاطرهانگیز و مؤثر در صنعت ذخیرهسازی دیجیتال بوده است. از دوران پیشتازی در درایوهای نوری با کیفیت بینظیر، تا ورود و رقابت در بازار SSDهای حرفهای، این برند همواره بر دوام، کیفیت و کارایی پایدار تأکید داشته است.
هرچند امروز نام Plextor در میان برندهای بزرگ و فعال بازار جهانی کمتر شنیده میشود، اما همچنان در میان علاقهمندان سختافزار و کاربران حرفهای که به دوام درایو و امنیت اطلاعات اهمیت میدهند، جایگاه خاصی دارد. محصولات این برند در طول عمر خود، نمادی از کیفیت مهندسی و دقت تولید بودهاند و در حافظه کاربران حرفهای و تاریخ سختافزار جایگاه ارزشمندی را حفظ کردهاند.
سوالات متداول
Plextor فعالیت خود را با تولید درایوهای نوری CD-ROM، CD-RW و DVD-RW آغاز کرد و در دهه ۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ بهعنوان یکی از برترین برندهای این حوزه شناخته میشد.
نخستین SSDهای Plextor در سال ۲۰۱۱ با نام M2S و رابط SATA III معرفی شدند که از کنترلر Marvell و تراشههای NAND MLC استفاده میکردند و به دوام و پایداری بالا مشهور بودند.
Plextor سریهای M8Se، M9Pe و M10P را در قالب SSDهای NVMe PCIe عرضه کرده که در رده سرعتهای ۳۰۰۰ تا ۷۰۰۰ مگابایت بر ثانیه و با رابطهای M.2 و PCIe در بازار حضور داشتهاند.
در سال ۲۰۱۹ بخش SSD مصرفی Plextor توسط شرکت Lite-On به Kioxia واگذار شد که موجب کاهش حضور جهانی این برند و تمرکز بیشتر آن در بازارهای آسیایی شد.
بله، Plextor هنوز در زمینه تولید SSD در رده SATA و NVMe فعال است، اما عمدتاً در بازارهای آسیایی و بخش سازمانی و صنعتی فعالیت میکند و حضور گسترده در بازار جهانی ندارد.
